Wzrok i witaminy
Chociaż zwykliśmy uważać, że okulary dodają powagi, jednak zwykle wolimy ubierać je jedynie dla ozdoby, a nie z potrzeby. Wada wzroku to jednak nie jest żadna przyjemność i chociaż dziś zamiast okularów możemy np. nosić szkła kontaktowe, to jednak zawsze wiąże się to z pewnymi utrudnieniami w codziennym funkcjonowaniu.
Zapominamy ponadto o tym, że dbanie o wzrok to nie tylko wizyty u specjalistów, dobieranie odpowiednich soczewek czy okularów, ale także, a może nawet przede wszystkim, odpowiedni styl życia, w tym także dieta. W dzisiejszych czasach każdy chociaż raz pomyślał o tym, żeby przejść na dietę. W pogoni za tak obecnie modną, szczupłą sylwetką trzeba pamiętać, że odżywiamy się nie tylko dla przyjemności, ale głównie po to, żeby odżywić nasz organizm oraz dać mu energię do życia. W szale odchudzania eliminujemy masę produktów, ograniczamy się, zapominając jednak o tym, żeby do jadłospisu dodać produkty wartościowe, bogate w składniki odżywcze. Nie da się bowiem zaprzeczyć temu, że jakość pożywienia ma bardzo istotny wpływ na to jak funkcjonuje nasze ciało. To, co jemy wpływa także na stan naszego wzroku, a niedobory pewnych składników mogą nawet prowadzić do chorób oczu., jak np. niedobór witamin z grupy B może powodować neuropatię nerwu wzrokowego, niedobór witaminy A przyczynia się do tzw. kurzej ślepoty (ślepota zmierzchowa – wada wzroku, polegająca na zaburzeniu widzenia w warunkach słabego oświetlenia.). Na wzrok ma także wpływ palenie papierosów, które zmniejsza ilość światłoczułego pigmentu w plamce żółtej. Czego zatem potrzebują nasze oczy?
Witamina A jest niezbędna do tworzenia rodopsyny, czyli barwnika w siatkówce oka. Jednym z pierwszych objawów niedoboru witaminy A jest tzw. kurza ślepota, czyli obniżona ostrość widzenia po zmroku.
Poważny niedobór witaminy A powoduje rogowacenie nabłonków oka, niemożliwości regeneracji rodopsyny i prowadzi wysuszenia spojówek. Oczywiście, nadmiar witaminy A jest równie groźny, jak niedobór.
Witamina A występuje m.in. w: tranie, wątrobach zwierząt, żółtku jaja kurzego, maśle, śmietanie, marchwi, dyni, szparagach, brokułach, pomidorach, szpinaku, czerwonej papryce, żółtych serach, sałacie, zielonym groszku, rzeżusze, brokułach, jagodach, brzoskwiniach, wiśniach, śliwkach, morelach, melonach i pomarańczach.
Witaminy z grupy B łagodzą objawy zmęczenia oczu, wspomagają pracę nerwu wzrokowego i poprawiają ostrość wzroku.
Szczególnie istotną rolę pełni witamina B1. Niedobór może spowodować oczopląs, zaburzające widzenie osłabienie mięśni oczu. Witaminę B1 możemy znaleźć m.in. w: pełnoziarnistych zbożach, orzechach, warzywach strączkowych, drożdżach, w chudym mięsie, rybach, czerwonej soczewicy.
Z kolei niedobór witaminy B2 powoduje pogorszenie ostrości wzroku, światłowstręt, łzawienie, łatwe męczenie się oczu i okołorogówkowe wrastanie naczyń. Witamina B2 występuje w: drożdżach, orzechach włoskich, migdałach. Brak witaminy B6 sprzyja zapaleniu nerwu wzrokowego i infekcjom. Tę witaminę spotkamy w: ziemniakach, mięsach, wędlinach, także jajkach, mleku, drożdżach, roślinach strączkowych, orzechach, bananach, awokado. Istotną rolę w syntezie białek biorących udział w widzeniu pełni witamina B12. Jej brak prowadzi do ślepoty, a występuje m.in. w: wątróbkach zwierzęcych, nerkach, sercach, serach, mleku, jajkach.
Witamina C potrzebna jest do procesu fotosyntezy kolagenu, który zapewnia trwałość naczyń krwionośnych oka, normalizuje wytwarzanie łez, jest przeciwutleniaczem. Niedobór może prowadzić do krwotoków i wylewów przedspojówkowych. Występuje m.in. w dzikiej róży, cytrusach, truskawkach, porzeczkach, poziomkach, malinach, jagodach, papryce, pomidorach,, kalarepie, ziemniakach.
Witamina E jest składnikiem błony komórkowej, chroniącym komórki przed szkodliwym promieniowaniem oraz działaniem wolnym rodników, zapewnia szczelność błon komórkowych oka i zapobiega utlenianiu witaminy A. Występuje m.in. w sałacie, brukselce, marchewce, kiełkach zbóż, mięsie, maśle, olejach roślinnych, migdałach, , jajach, orzechach włoskich, mące pełnoziarnistej.
W naszej diecie powinien znaleźć się także cynk, który pomaga w adaptacji oka do ciemności i wzmacnia siatkówkę oraz selen ważny w profilaktyce zaćmy. Selen ma właściwości przeciwzapalne, chroni błony komórkowe przed uszkodzeniem przez wolne rodniki, występuje m.in. orzechach włoskich, wątróbce, w pełnym zbożu, czosnku, kukurydzy, mięsie, rybach i jajach. Cynk z kolei możemy m.in. w ostrygach, chudym mięsie, drobiu i rybach.
Bardzo ważną rolę dla całego organizmu pełnią nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3. Lista dobroczynnych skutków spożywania tych kwasów jest długa, m.in. mają one właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne, odgrywają w siatkówce oka rolę strukturalną, funkcjonalną i ochronną, są składnikiem budulcowym błon komórkowych fotoreceptorów, zmniejszają ryzyko wystąpienia związanego z wiekiem zwyrodnienia plamki żółtej. Kwasy tłuszczowe omega-3 występują głównie w rybach.
Składnikiem, który chroni plamkę żółtą przed szkodliwym wpływem promieniowania UV oraz degeneracją w późniejszym wieku jest luteina. Luteina ponadto poprawia ostrość widzenia oraz zapobiega kurzej ślepocie.
Występuje m.in. w zielonych warzywach liściastych , brokułach, brukselce, groszku, żółtkach jaj, dyni i kukurydzy.
Równie istotnym składnikiem jest zeaksantyna, której aktywność jest wyższa niż luteiny. Zeaksantyna to przeciwutleniacz, który chroni przed światłem niebieskim oraz promieniowaniem UV i fotochemicznymi uszkodzeniami. Znajdziemy ją w kukurydzy, groszku i zbożach, a także w szpinaku, sałacie, marchwi, brukselce, brokułach, jajkach.
Oczywiście, możemy przyjmować suplementy, na rynku jest mnóstwo różnorodnych produktów, jednak musimy pamiętać, że żaden suplement nie zastąpi odpowiedniej diety, ponadto suplementację przeprowadzamy przez określony czas, nie można stosować jej zbyt długo. Dlatego też, warto odżywiać się zdrowo, nie tylko ze względu na sylwetkę, ale głównie dlatego, by móc cieszyć się dobrą kondycją organizmu, także oczu przez długie lata.