Homeopatia
Homeopatia jest integralną częścią medycyny,
uznawaną przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz kraje Unii Europejskiej. Ponad 200 000 lekarzy na świecie zaleca leki homeopatyczne w codziennej praktyce [1], a stosuje je prawie 400 milionów pacjentów w blisko stu krajach.
Nazwa homeopatia wywodzi się od greckich słów: homois, co znaczy podobny i pathos, czyli cierpienie. Istotą leczenia homeopatycznego jest pobudzanie organizmu do uzyskania naturalnej, wewnętrznej równowagi, tzw. homeostazy dynamicznej.
Homeopatia jest jedną z dziedzin medycyny, praktykowaną przez lekarzy na całym świecie i może być zalecana jako samodzielna terapia lub razem z innymi lekami.
Leczenie homeopatyczne jest leczeniem farmakologicznym i polega na stosowaniu leków, które są przepisywane w oparciu o określoną farmakologię homeopatyczną, tak jak stosowanie leków chemicznych opiera się o określoną farmakologię chemiczną.
olej opałowy kujawsko-pomorskie implanty szczecin
Podstawy homeopatii
Leczenie homeopatyczne opiera się na zasadzie podobieństwa i polega na stosowaniu leków zawierających bardzo małe dawki substancji aktywnych, które w dawkach większych wywołują u osoby zdrowej objawy podobne do objawów chorobowych obserwowanych u pacjenta. Oznacza to, że ta sama substancja aktywna podana w dużych dawkach wywołuje u człowieka zdrowego objawy choroby, zaś podana w minimalnych dawkach może tę chorobę wyleczyć.
Wysokie rozcieńczenia leków homeopatycznych w naturalny sposób pobudzają organizm do walki z chorobą, wzmacniając jego wewnętrzne siły odpornościowe. Microsoft Wesele
Leki homeopatyczne
Homeopatia od początku rozwijała się w oparciu o doświadczenie kliniczne, a wskazania lecznicze leków homeopatycznych zostały ustalone na podstawie kryteriów przyjętych w farmakologii, to jest w oparciu o:
- dane toksykologiczne i farmakologiczne użytych do ich produkcji substancji
- wyniki badań doświadczalnych
- obserwacje kliniczne lekarzy stosujących te leki w codziennej praktyce.
Cechy leków homeopatycznych:
- skuteczność – potwierdzona w prowadzonych od kilkudziesięciu lat badaniach klinicznych publikowanych w renomowanych czasopismach medycznych2 oraz przez obserwacje lekarzy praktyków [3]
- wysokie bezpieczeństwo
- leki homeopatyczne nie wywołują działań niepożądanych, dlatego mogą być stosowane przez osoby starsze i dzieci; podawanie ich kobietom w ciąży i niemowlętom wymaga konsultacji z lekarzem [4], [5]
- szybkość działania – w ciągu kilku dni, a nawet godzin leczą objawy ostrych stanów chorobowych6
- komplementarność – leki homeopatyczne mogą być stosowane jako samodzielne leczenie lub w połączeniu
z terapią konwencjonalną, łagodząc objawy działań ubocznych silnych środków, na przykład sterydów i antybiotyków lub chemioterapii. Czarter Jachtów RTG
Naturalny skład
Leki homeopatyczne są produkowane z surowców pochodzenia naturalnego: roślinnego, zwierzęcego lub mineralnego. Z substancji wyjściowych sporządzane są wyciągi wodno-alkoholowe – tak zwane pranalewki – które następnie poddawane są wielokrotnemu rozcieńczaniu. Każde kolejne rozcieńczenie jest energicznie wstrząsane w aparacie zwanym dynamizatorem. Leki są produkowane według ściśle określonych reguł; każdy etap produkcji jest poddany kontroli – zgodnie z obowiązującymi w całym przemyśle farmaceutycznym zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP) i z zasadami opisanymi w farmakopei homeopatycznej.
Oznaczenie CH, występujące w nazewnictwie leków homeopatycznych, określa stopień rozcieńczenia substancji, z której są wyprodukowane (pranalewki). Na przykład nazwa leku Nux vomica 5 CH oznacza, że substancja wyjściowa została rozcieńczona 5 razy do jednej setnej (C) zgodnie z metodą Hahnemanna (H), który stosował setne rozcieńczenia, i poddana pięć razy dynamizowaniu.
Wyróżniamy dwie grupy leków homeopatycznych:
- leki pojedyncze, inaczej jednoskładnikowe, czyli wytworzone z jednego surowca, ale zawierające wiele związków aktywnych decydujących o ich właściwościach leczniczych (m.in. alkaloidów, flawonoidów, enzymów, lipidów, olejków eterycznych)
- leki złożone, produkowane z wielu odpowiednio dobranych substancji aktywnych.
Leki pojedyncze można stosować łącznie lub naprzemiennie, w zależności od danego schorzenia – ich dobór i dawkowanie ustala lekarz. Leki złożone mogą być ordynowane przez lekarza lub samodzielnie stosowane przez pacjenta, według wskazań zamieszczonych na ulotce. Ich poszczególne składniki działają na wszystkie kolejno pojawiające się objawy choroby.
Leki homeopatyczne dostępne są w postaci granulek – drobnych kuleczek z mieszaniny sacharozy i laktozy nasączonych substancją leczniczą, umieszczonych w małych tubkach. Istnieją również typowe postacie farmaceutyczne leków homeopatycznych, m.in.: tabletki, syropy, krople, maści, czopki.
Leki homeopatyczne w leczeniu różnych chorób i dolegliwości
Leki homeopatyczne są skuteczne w leczeniu ostrych stanów zapalnych, na przykład infekcji górnych dróg oddechowych (grypa, zapalenie zatok, zapalenie ucha, zapalenie oskrzeli) oraz stanów przewlekłych – m. in. alergii oddechowych i skórnych, astmy oskrzelowej, nawracających zapaleń pęcherza moczowego czy dolegliwości ginekologicznych (zaburzenia cyklu miesiączkowego, objawy menopauzy) [5]. Stosowane są także w stanach niepokoju związanych z codziennym stresem, w zaburzeniach ze strony przewodu pokarmowego, w leczeniu dolegliwości reumatycznych i w bólach pourazowych. Leki homeopatyczne przyjmowane przez dłuższy czas mają również skuteczne działanie profilaktyczne. [3]
Leki homeopatyczne mogą być stosowane zamiast leczenia konwencjonalnego lub mogą być stosowane równoczesnie z tym leczeniem, nie wchodząc w interakcje z innymi lekami. Na przykład u dzieci z zakażeniem górnych dróg oddechowych [7] leki homeopatyczne mogą łagodzić objawy działań ubocznych antybiotyków. Pozwalają też stopniowo zmniejszać dawki niezbędnych niekiedy dla pacjenta silnych środków alopatycznych (na przykład sterydów). Bogata gama leków homeopatycznych daje szerokie możliwości ich stosowania u chorych poddanych leczeniu chirurgicznemu, między innymi mogą one zapobiegać krwotokom w czasie zabiegu chirurgicznego, przyspieszać gojenie się ran po cięciu operacyjnym, łagodzić bóle głowy spowodowane znieczuleniem zewnątrzoponowym.
W wielu przypadkach leki homeopatyczne są najskuteczniejszym narzędziem dla lekarza, gdyż dostępne leki niehomeopatyczne są tak agresywne, że działania niepożądane są większe niż możliwe korzyści z mało skutecznego leczenia. Na przykład: przewlekłe zapalenia ze strony układu oddechowego u dzieci, zaburzenia zachowania, stany niepokoju, obniżenie nastroju, zaburzenia czynnościowe cyklu miesiączkowego, tarczycy…
Leki homeopatyczne, podobnie jak wszystkie inne leki, mają swoje wskazania i ograniczenia. W stanach zagrożenia życia, w schorzeniach wymagających leczenia chirurgicznego oraz w zaawansowanych chorobach wyniszczających, należy zastosować leki klasyczne jako leczenie podstawowe. W przypadku zawału mięśnia sercowego, ostrego ataku astmy oskrzelowej, cukrzycy, ciężkich infekcji czy posocznicy, powinno się zalecić standardowe leczenie. Homeopatia nie znajduje też zastosowania w leczeniu chorób nowotworowych. Można jednak podawać niektóre preparaty homeopatyczne pomocniczo dla łagodzenia objawów ubocznych radioterapii (zapalenie skóry, np. maść Calendula par digestion(r)) i chemioterapii (nudności i wymioty, np. Cocculine(r)).
Leczenie homeopatyczne powinno być zalecone przez lekarza, gdyż tylko lekarz dysponuje wiedzą na temat skuteczności i ograniczeń standardowych metod leczenia i homeopatii. Tylko lekarz potrafi właściwie ocenić stan chorego i przepisze leki homeopatyczne wtedy, gdy uzna, że będzie to w danym momencie najbardziej korzystne dla zdrowia pacjenta.
Indywidualne podejście do pacjenta
Istotnym założeniem terapii homeopatycznej jest leczenie pacjenta, a nie objawów choroby. Przed postawieniem diagnozy i wyborem leczenia, lekarz dokonuje całościowej oceny stanu zdrowia i ogólnej kondycji chorego. Dlatego przeprowadza szczegółowy wywiad, który uwzględnia objawy typowe dla danego schorzenia oraz indywidualne reakcje pacjenta na daną chorobę.
Homeopatia na świecie
Homeopatia stale się rozwija, zdobywając coraz większe grono zwolenników wśród lekarzy i pacjentów.
- Stosowana jest w ponad 80 krajach świata przez 400 milionów pacjentów [8].
W krajach Unii Europejskiej od 25 do 40 proc. lekarzy regularnie zaleca swoim pacjentom leki homeopatyczne1.
- We Francji leki homeopatyczne przepisuje ponad 25 000 lekarzy. Są one refundowane w 35 proc. przez kasy publicznego ubezpieczenia zdrowotnego i w 100 proc. w systemie ubezpieczeń prywatnych [6]. Leki homeopatyczne są także refundowane w Niemczach. W Belgii koszty leczenia homeopatycznego są w 20 proc. pokrywane przez system dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych.
- 45 proc. brytyjskich lekarzy uznaje leki homeopatyczne za skuteczne [1]. W Wielkiej Brytanii istnieje 6 szpitali homeopatycznych, w tym najbardziej znany Królewski Homeopatyczny Szpital w Londynie.
- 79 proc. Francuzów uważa, że chorzy powinni mieć dostęp do leczenia homeopatycznego w trakcie leczenia szpitalnego. We Francji w kilku szpitalach można uzyskać konsultacje lekarza homeopaty, m. in. na oddziałach położniczo-ginekologicznych. Podobne jest w Austrii i w Wielkiej Brytanii, gdzie na wielu oddziałach pacjentom mogą być podawane leki homeopatyczne.
- Homeopatia jest wykładana na wydziałach medycznych w 7 uniwersytetach we Francji i w 4 uniwersytetach w Niemczech [1].
- W Polsce lekarze mogą zdobyć wiedzę z zakresu leczenia homeopatycznego na szkoleniach
organizowanych przez towarzystwa lekarskie skupiające lekarzy homeopatów. Według badań TNS OBOP przeprowadzonych w 2006 roku, 77 proc. Polaków uważa lekarzy przepisujących leki homeopatyczne za godnych zaufania, a 30 proc. stosuje tę metodę leczenia [9].
Tradycja leczenia homeopatycznego
Początki homeopatii sięgają czasów starożytnych – około 400 lat p.n.e. stosował ją Hipokrates. Twórcą współczesnej homeopatii jest żyjący na przełomie XVIII i XIX wieku niemiecki lekarz, Samuel Hahnemann, który sformułował podstawowe prawo homeopatii – z łac. simillia similibus curentur, podobne lecz podobnym [10].
MATERIAŁY REFERENCYJNE
1 Marian Krawczyński, prof. n. med., Kazimierz Wardyn, prof. n. m., Maria Korzon, prof. n. med., Andrzej Denys, prof. n. med., Homeopatia oparta na faktach, in: “Służba Zdrowia” czerwiec 2008.
2 Badania naukowe w homeopatii, w: “Zeszyty PTHK”, wydanie specjalne broszurowe, wrzesień 2007, s. 1-7.
3 Anelli M., Scheepers L, Sermeus G., Van Wassenhoven M., Homeopathy and health related Quality of Life: a survey in six European countries, “Homeopathy” (2002), 91:18-21.
4 http://www.boiron.pl/homoeopathy/article/25
5 http://www.boiron.pl/products/show/34
6 “Homeopatia”, nr 4(7) 2007.
7 Andrzej Denys, prof. n. med., Profilaktyka zakażeń wirusowych w układzie oddechowym – wybrane zagadnienia, in: “Standardy medyczne”, nr 4/2005, tom 2.
8 http://www.boiron.pl/homoeopathy/article/39
9 “Polacy o homeopatii i leczeniu homeopatycznym”, TNS OBOP, październik 2006.
10 Marian Krawczyński, prof. n. med., Refleksje nad metodologią badań naukowych w homeopatii, in: “Zeszyty PTHK” nr 1(5)/2008.